Osetya’nın Sesi: Geleneksel Müzik Aletleri
Oset müziği; dağların sertliği ile ruhun derinliğini birleştiren, toplumsal hafızayı notalara döken eşsiz bir mirastır. İşte bu ruhu oluşturan temel enstrümanlar:
Telli ve Yaylı Çalgılar
Osetya’nın destansı anlatılarında ve ozan geleneğinde telli çalgılar merkezi bir rol oynar.
-
Дыууадæстæнон Фæндыр (Dıuuadæştænon Fændır): "On iki telli" anlamına gelir. Nart Destanları'ndan bu yana ozanların en temel eşlikçisi olan bu köşeli arp, tarihsel olarak sadece erkekler tarafından icra edilirdi.
-
Хъисын фæндыр (Khişın Fændır): İki veya üç telli, diz üstünde dik tutularak yayla çalınan geleneksel bir kemandır. Yanık ve derin sesiyle bilinir.
-
Дала фæндыр (Dala Fændır): Daha çok ritmik eşlik sağlayan ve mızrapla çalınan telli bir enstrümandır.
Nati Tedeeva
Дыууадæстæнон Фæндыр (Dıuuadæştænon Fændır)
Дала фæндыр (Dala Fændır)
Хъисын фæндыр (Khişın Fændır)
Лалым уадындз (Lalım Uadınz)
Vurmalı ve Tuşlu Çalgılar
Ritmik disiplin ve modern dönemin melodik zenginliğini temsil ederler.
-
Къæртсгæнæг (Kærtşgænæg): İki tahta parçasının birbirine vurulmasıyla ses çıkaran ritim aletidir.
-
Гуымсæг (Guımsæg): Geleneksel Oset davuludur; toplu kutlamaların kalbidir.
-
Ирон фæндыр (Iron Fændır): 19. yüzyıldan itibaren kültüre dahil olan bu enstrüman, özellikle kadın icracılarla özdeşleşerek günümüz Oset dans müziklerinin başrolü haline gelmiştir.
Уадындз (Uadındz)
Nefesli Çalgılar
Çoban kültüründen törensel haberleşmeye kadar geniş bir yelpazeyi kapsarlar.
-
Уадындз (Uadındz): Kamıştan veya ağaçtan yapılan, halk müziğinin vazgeçilmezi olan flüttür.
-
Лалым уадындз (Lalım Uadınz): Kafkasya'ya özgü bir tür gayda (tulum) türüdür; özellikle enerjik dans müziklerinde güçlü bir arka plan sağlar.
-
Фидиуæг (Fidiuæg): Boğa boynuzundan yapılan, eskiden haberleşme ve önemli törenlerde kullanılan kadim bir nefesli sazdır.
Фидиуæг (Fidiuæg)
Ирон фæндыр (Iron Fændır)
